Κοιλιοκάκη (Celiac Disease – CD)

775
GF27-CD-696x398
Anyfantis_Nikolaos_150χ150

Νικόλαος Δ. Ανυφαντής, Γαστρεντερολόγος-Ηπατολόγος,  Επιμελητής  Γαστρεντερολογικής Κλινικής Γενικού Νοσοκομείου ΜΗΤΕΡΑ –  ΟΜΙΛΟΣ ΥΓΕΙΑ – Ενδοσκοπική Μονάδα Endogast: Λ. Κηφισίας 319 Κηφισιά, Ιατρείο Χολαργού: 25ης Μαρτίου 14, Χολαργός, Τηλ. 6977428167, http://www.endogast.gr

Η κοιλιοκάκη (Celiac Disease – CD) είναι μια ανοσολογικής φύσεως, φλεγμονώδης εντεροπάθεια που προσβάλλει το λεπτό έντερο των ανθρώπων που έχουν γενετική προδιάθεση, όταν αυτοί καταναλώνουν έστω και μικρή ποσότητα γλουτένης που εμπεριέχεται στα σιτηρά προϊόντα.

Η νόσος προσβάλλει περίπου 1 στους 100 ανθρώπους στο γενικό πληθυσμό, αλλά πιθανότητα αυτή δεκαπλασιάζεται αν υπάρχει συγγενής πρώτου βαθμού που πάσχει. Αν και η πρώτη αδρή περιγραφή της προέρχεται από τον Αρεταίο τον Καππαδόκη το 2ο αιώνα μ.Χ. η νόσος περιγράφτηκε καλά και πήρε τη θέση της στην ιατρική μετά τις κλινικές παρατηρήσεις του Ολλανδού παιδιάτρου Dicke, o οποίος πολύ απλά παρατήρησε ότι τα παιδιά που παρακολουθούσε με χρόνιες διάρροιες και χαμηλό βάρος όταν έπαψαν να σιτίζονται με σιτηρά, λόγω της έλλειψης κατά τη διάρκεια του Β΄Παγκοσμίου πολέμου, παρουσίασαν σημαντική κλινική βελτίωση με περιορισμό των διαρροιών και αύξηση του σωματικού βάρους. Όταν μετά τη λήξη του πολέμου τα παιδιά άρχισαν να επανασιτίζονται με σιτηρά, η νόσος επανήλθε, και ο οξυδερκής Dicke έγινε διάσημος, με την περίφημη εργασία του στις αρχές της δεκαετίας του ’50 που ουσιαστικά οδήγησε στην ανακάλυψη μιας νέας και συνάμα παλαιάς νόσου.

Η ιστορία αυτή δυστυχώς παραπλάνησε και παραπλανεί την ιατρική κοινότητα μέχρι και σήμερα, αφού πολλοί ιατροί θεωρούν τη νόσο  παιδιατρική. Η αλήθεια είναι ότι η κοιλιοκάκη, λόγω της εξαιρετικά μεγάλης ποικιλομορφίας των κλινικών εκδηλώσεων που προκαλεί πολύ συχνά διαφεύγει της προσοχής και διαγνώσκεται πολύ όψιμα σε πολλούς ασθενείς . Δεν είναι καθόλου σπάνια σήμερα η πρωτοδιάγνωση σε ανθρώπους ηλικίας 20, 30, 40 ακόμη και 50 ετών με άτυπα ενοχλήματα ή σχετικά ασυνήθιστες διαταραχές.

Συμβουλές για διατροφή Χωρίς Γλουτένη

Συμπτώματα

Κλασσικά συμπτώματα είναι τα κοιλιακά άλγη, οι χρόνιες διάρροιες, το χαμηλό σωματικό βάρος, η σιδηροπενική αναιμία, οι υποτροπιάζουσες αρθραλγίες, τα εξανθήματα (ερπητοειδής δερματίτιδα), η οστεοπόρωση και οι ένδοιες των λιποδιαλυτών βιταμινών Α,D,E,K. Ωστόσο η ένταση και η έκταση της νόσου ποικίλουν σε κάθε άνθρωπο, εξαιτίας λόγω διαφορετικού γενετικού προφίλ και έντασης της ανοσοδιέγερσης αλλά και λόγω διαφορετικής διαιτητικής πρόσληψης γλουτένης. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα κάποιοι ασθενείς να εμφανίζουν έντονες κλινικές εκδηλώσεις και να διαγνώσκονται έγκαιρα, στην παιδική ηλικία ενώ αρκετοί άλλοι με ηπιότερα χρόνια συμπτώματα να διαγνώσκονται σε μεγαλύτερες ηλικίες. Σημαντικό είναι επίσης να θυμόμαστε πάντα ότι η νόσος, ως ανοσολογική, συνδέεται με πολλά νοσήματα αντίστοιχης προέλευσης που μπορεί να συνυπάρχουν ή να εμφανιστούν κλινικά νωρίτερα ή αργότερα από αυτήν. Τέτοια είναι η θυρεοειδοπάθειες, ο σαχκαρώδης διαβήτης, η λεύκη και οι φλεγμονώδεις εντεροπάθειες.

Διάγνωση

Η διάγνωση της νόσου τίθεται σχετικά εύκολα σήμερα, αρκεί ο θεράπων ιατρός να έχει τη στοιχειώδη οξυδέρκεια, όταν λαμβάνει το ιστορικό του ασθενούς , απλά να την υποπτευθεί. Τα ειδικά αντισώματα της ιστικής τρανσγλουταμινάσης και οι ιστολογικές εξετάσεις του δωδεκαδακτύλου από τη γαστροσκόπηση θέτουν με μεγάλη ακρίβεια τη διάγνωση.

Θεραπεία

Η θεραπεία είναι η πλήρης αποχή από τη γλουτένη , η οποία οδηγεί σε πλήρη ίαση σε ποσοστό μεγαλύτερο του 95% των περιπτώσεων. Η αποχή από γλουτένη θα πρέπει να είναι απόλυτη και διαρκής αφού ακόμη και μικρές υπολειμματικές ποσότητες σε σκεύη είναι δυνατό να αναζοπυρώσουν τη νόσο. Σε λίγες περιπτώσεις η νόσος είναι ανθεκτική στη δίαιτα (RefractoryCeliacDisease – RCD) οπότε απαιτείται ειδική ανοσοκατασταλτική αγωγή.

Η επιτήρηση της κοιλιοκάκης γίνεται αρχικά με τακτικές εξετάσεις αίματος (Γενική και Βιοχημική εξέταση + B12 , φυλλικό οξύ, φερριτίνη, ΑDEKβιταμίνες και με τα επίπεδα των ειδικών αντισωμάτων) καθώς και με την ενδοσκόπηση του ανώτερου πεπτικού που τεκμηριώνει την ενδοσκοπική και ιστολογική βελτίωση.

Οι ασθενείς που συμμορφώνονται με τις οδηγίες κατά κανόνα θεραπεύονται και ζουν μια φυσιολογική ζωή χωρίς επιπρόσθετα προβλήματα πέρα από αυτό της διαιτητικής ιδιαιτερότητας. Αντίθετα η μη συμμόρφωση οδηγεί σε σοβαρή χρόνια εντεροπάθεια με έντονα κλινικά προβλήματα και πιθανότητα εμφάνισης νεοπλασμάτων του εντέρου , με πτωχή πρόγνωση.

Συμπερασματικά

Σήμερα το έτος 2017, η κοιλιοκάκη ως κλινική οντότητα θα πρέπει να υπάρχει πάντα στη σκέψη του κάθε κλινικού γιατρού που έχει απέναντί του έναν ασθενή τόσο με τυπικά όσο και άτυπα συμπτώματα που μπορεί να σχετίζονται με τη νόσο, ώστε να μη χάνεται πολύτιμος χρόνος. Επίσης οι ασθενείς θα πρέπει να είναι ευαισθητοποιημένοι για να την ύπαρξη της νόσου και να ζητούν γνώμη ειδικού .

Σημαντικό είναι να αποφεύγονται οι εμπειρικές δίαιτες και η αποφυγή της γλουτένης χωρίς τεκμηριωμένη διάγνωση, που συνηθίζεται στις μέρες μας από διάφορους μαθητευόμενους μάγους χωρίς ιατρική υπόσταση (κέντρα ευεξίας, αναζωογόνησης , μακροβιότητας , αντιγήρανσης , πίστης και ελπίδας γενικώς  κ.ο.κ.),  διότι μακροπρόθεσμα μόνο προβλήματα προκαλούν σε πάσχοντες και μη. Οι πάσχοντες από κοιλιοκάκη θα ωφεληθούν πραγματικά μόνο αν συμμορφωθούν με τις επίσημες ιατρικές οδηγίες. Τέλος χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή και επιλογή στις διαδικτυακές πληροφορίες, καθώς υπάρχουν αρκετές επίσημες ποιοτικές ιστοσελίδες που πραγματικά παρέχουν πλούσιο βοηθητικό υλικό , υπάρχουν όμως περισσότερες που απλά παίζουν εμπορικά παιχνίδια με μόνο στόχο να πουλήσουν εναλλακτικές και ατεκμηρίωτες θεραπείας αμφιβόλου αξίας με υψηλότατο τίμημα.

Ακολουθήστε μας και εσείς στην σελίδα μας στο Facebook!
ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ